Quảng trường Lâm Viên nằm ở bờ nam hồ Xuân Hương, trên đường Trần Quốc Toản, là khoảng không gian mở lớn nhất ở trung tâm Đà Lạt. Dấu hiệu nhận ra từ xa là hai công trình kính: một khối lớn mô phỏng bông hoa dã quỳ và một khối nhỏ hơn hình nụ atisô. Quảng trường mở tự do, đẹp nhất vào sáng sớm khi mặt hồ còn sương và vào buổi tối khi đèn lên.
Đối với người dân phường Xuân Hương-Đà Lạt, đây là chỗ tập thể dục buổi sáng, chỗ trẻ con chơi chiều cuối tuần và nơi diễn ra phần lớn các sự kiện ngoài trời của thành phố cũ, từ đêm nhạc tới các hoạt động trong mùa Festival Hoa. Với khách, đây thường là điểm hẹn đầu tiên. Bài này nói rõ quảng trường có gì, giờ nào nên tới, ngày nào nên tránh và cách đi lại cho đỡ vất vả.
Quảng trường nằm ở đâu và gồm những phần nào
Quảng trường trải từ đường Trần Quốc Toản xuống sát mép hồ, theo hình bậc thềm thấp dần. Phía trên, sát đường, là khu có hai công trình kính và các lối vào. Ở giữa là mặt sân lát đá rộng, nơi dựng sân khấu khi có sự kiện. Phía dưới là thềm bậc và bãi cỏ nhìn thẳng ra mặt nước, từ đây có thể nhìn ngược về khu trung tâm với chợ, khu Hòa Bình và các dãy nhà bám trên đồi.
Công trình hình bông dã quỳ lớn có tầng kính nhiều lớp cánh, ban ngày phản chiếu bầu trời và mặt hồ, ban đêm được chiếu sáng nhiều màu. Dã quỳ được chọn vì đây là loài hoa dại gắn với cao nguyên Lâm Viên mỗi mùa cuối năm. Công trình nhỏ hơn mô phỏng nụ atisô, loại cây mà Đà Lạt trồng từ thời Pháp và nay thành đặc sản. Bên trong các khối này thời gian qua từng được dùng làm không gian thương mại, ăn uống; công năng có thể thay đổi theo đơn vị quản lý, nên nếu định vào trong thì hỏi tại chỗ.
Xung quanh quảng trường, phía bên kia đường Trần Quốc Toản, là các khối nhà dịch vụ, quán cà phê và lối lên các con dốc dẫn về phía nhà thờ Con Gà và khu ga. Vị trí này khiến quảng trường thành một trạm trung chuyển tự nhiên: từ đây đi bộ vòng hồ, đi bộ về chợ hay leo dốc về phía phố cũ đều tiện.
Đi vào giờ nào
Sáng sớm, trước bảy giờ. Quảng trường lúc này thuộc về người tập thể dục: nhóm dưỡng sinh, nhóm nhảy, người chạy bộ, trẻ con theo ông bà ra hồ. Sương trên mặt hồ còn dày vào những tháng lạnh, ánh sáng mềm, rất hợp để chụp ảnh mà không bị đông người. Nếu chỉ có một buổi sáng ở Đà Lạt, đây là giờ đáng thức dậy sớm nhất.
Ban ngày. Quảng trường trống trải, ít bóng cây nên giữa trưa nắng gắt hơn bạn nghĩ. Ban ngày hợp để chụp hai công trình kính rõ màu và hình khối, rồi đi tiếp sang các điểm khác. Cuối tuần, nhiều nhóm khách chụp ảnh cưới, chụp ảnh kỷ yếu ở đây.
Chiều muộn tới tối. Đây là giờ đông nhất. Đèn trên công trình bông dã quỳ bật lên, người dân và khách ra ngồi thềm bậc, trẻ con chơi trên mặt sân, hàng rong bán đồ ăn vặt và đồ nướng. Không khí vui, nhưng ồn và chật vào tối thứ bảy, chủ nhật. Gió từ mặt hồ thổi vào thềm bậc khá lạnh, nên mang áo khoác dày.
Ngày lễ và mùa sự kiện. Dịp Tết dương lịch, Tết Nguyên đán, các kỳ nghỉ dài và mùa Festival Hoa, quảng trường thường được dùng làm sân khấu chính, có thể rào một phần và phân luồng xe quanh hồ. Nếu muốn xem sự kiện thì tới sớm; nếu chỉ muốn ngắm cảnh yên tĩnh thì chọn ngày thường.
Những hoạt động thường gặp ở quảng trường
Hoạt động phổ biến nhất là đơn giản ngồi trên thềm bậc nhìn ra hồ. Người Đà Lạt quen hẹn nhau ra quảng trường uống ly sữa đậu nành nóng, ăn cái bánh tráng nướng mua từ khu chợ đêm gần đó, nói chuyện tới khi trời lạnh hẳn. Khách ở xa tới thường bất ngờ vì cảm giác ngồi giữa trung tâm thành phố mà trước mặt là một mặt hồ rộng và đồi thông, không phải dãy nhà cao tầng.
Buổi sáng có các nhóm thể dục tự phát, mỗi nhóm một góc. Những nhóm này thường không phản đối người lạ đứng tập cùng, miễn giữ trật tự và không chen vào giữa hàng. Buổi chiều cuối tuần, trẻ em chơi xe điện, xe trượt, thả diều trên bãi cỏ khi gió thuận. Người lớn nên để ý trẻ ở các bậc thềm sát mép nước, vì đây là chỗ dễ trượt chân nhất.
Quảng trường cũng là nơi tổ chức các chương trình văn nghệ, ra mắt sản phẩm, hoạt động thiện nguyện, chợ phiên theo mùa. Thông tin các sự kiện lớn thường được chính quyền địa phương và đơn vị tổ chức thông báo trước. Nếu đi đúng dịp, bạn sẽ thấy quảng trường đổi hẳn diện mạo, nhưng cũng nên chuẩn bị tinh thần cho cảnh kẹt xe trên các con đường quanh hồ.
Đi tới quảng trường thế nào cho đỡ vất vả
Quảng trường nằm sát trung tâm nên đi bằng cách nào cũng được, nhưng mỗi cách có chỗ dễ vướng. Một trình tự gọn cho người lần đầu tới:
- Nếu ở trong bán kính khoảng một cây số quanh chợ Đà Lạt, đi bộ là nhanh nhất: men theo đường bờ hồ phía chợ, qua khu vực nhà hàng Thủy Tạ rồi tiếp tục về phía bờ nam, khoảng mười lăm tới hai mươi phút.
- Nếu đi xe máy, gửi xe ở điểm trông giữ có người quản lý quanh quảng trường, không dừng đỗ dưới lòng đường Trần Quốc Toản, đặc biệt vào buổi tối khi xe qua lại đông.
- Nếu đi ô tô vào cuối tuần, nên cân nhắc đậu xe xa hơn ở khu vực được phép rồi đi bộ vào; vòng quanh hồ tìm chỗ đậu vào giờ cao điểm mất nhiều thời gian hơn quãng đi bộ.
- Nếu đi xe công nghệ hay taxi, hẹn điểm đón trả ở chỗ có lề rộng, tránh dừng ngay trước công trình kính, nơi người đi bộ qua đường đông.
- Khi về, nếu ở trên các con dốc phía nam, có thể đi bộ lên qua các bậc thang và con hẻm phía sau quảng trường; hỏi người địa phương lối đi ngắn nhất, vì bản đồ trên điện thoại không thể hiện rõ độ dốc.
Quanh quảng trường có nhà vệ sinh công cộng, các quán ăn và cà phê; trong mùa đông khách nên tính trước chỗ ăn, vì quán gần hồ kín chỗ rất nhanh vào giờ tối.
Kết hợp quảng trường với các điểm gần kề
Từ quảng trường, cách hợp lý nhất là gộp với một chặng đi bộ vòng hồ. Đi về phía tây là khu chợ Đà Lạt và khu Hòa Bình, nơi có chợ đêm vào buổi tối. Đi về phía đông là bờ hồ vắng hơn, nhiều thông và cỏ, phù hợp để tản bộ yên tĩnh. Hai hướng này có thể ghép thành một buổi chiều trọn vẹn: chiều đi bờ đông ngắm nắng, chạng vạng về quảng trường xem đèn, tối sang chợ ăn uống.
Theo hướng lên dốc, từ khu quảng trường có thể đi về phía nhà thờ Con Gà trên đường Trần Phú hoặc về phía ga Đà Lạt. Quãng đường không xa trên bản đồ nhưng có dốc, người không quen đi bộ đường đồi nên đi chậm hoặc đi xe. Nếu đi theo nhóm có người lớn tuổi, nên đi xe lên dốc rồi đi bộ xuống, dễ chịu hơn nhiều so với ngược lại.
Một ghép nối khác được người địa phương thích là ra quảng trường buổi sáng sớm, uống cà phê ở một quán nhìn ra hồ, rồi đi bộ ngược lên khu phố cũ khi phố bắt đầu mở cửa. Theo nhịp này, bạn thấy được cả khoảnh khắc Đà Lạt thức dậy, từ mặt hồ sương tới các tiệm bánh mì, quán phở bắt đầu đông khách.
Những điều nên tránh ở quảng trường
Quảng trường đông người nên vài thói quen nhỏ của từng người cộng lại thành chuyện lớn. Một số điều nên tránh:
- Trèo lên phần cánh kính hoặc khung của các công trình để chụp ảnh; đây là kết cấu trang trí, không phải chỗ leo trèo, rất dễ trượt ngã.
- Thả rác trên thềm bậc, đặc biệt là que xiên, giấy gói đồ nướng; gió từ mặt hồ thổi rác xuống nước rất nhanh.
- Bay thiết bị bay không người lái khi chưa nắm quy định; khu trung tâm đông người, nhiều sự kiện, việc bay cần tuân theo quy định hiện hành về cấp phép.
- Mở loa lớn, cắm loa kéo hát ở giữa quảng trường vào buổi tối, làm phiền các nhóm khác và người ở quanh hồ.
- Để trẻ nhỏ chơi sát mép nước ở các bậc thềm cuối không có người lớn đứng cạnh.
- Mua hàng rong mà không hỏi rõ trước; nên hỏi giá trước khi nhận đồ để tránh hiểu lầm, như ở bất cứ khu đông khách nào.
Những lưu ý này không nhằm làm cuộc dạo chơi mất vui. Quảng trường là không gian chung của người dân cả phường; giữ cho nó sạch và yên ổn là giữ cho chính chuyến đi của mình dễ chịu hơn.
Thời tiết ở quảng trường khác trong phố thế nào
Quảng trường là chỗ trống trải nhất ở trung tâm: không có hàng cây cao che chắn, mặt sân đá rộng và ngay sát mặt hồ. Vì thế cảm giác nhiệt độ ở đây thay đổi mạnh hơn trong các con phố hẹp chung quanh. Giữa trưa nắng, mặt sân đá hắt nhiệt và ánh sáng, người đứng lâu dễ bị cháy nắng dù không khí vẫn mát. Chiều tối, gió từ mặt hồ lùa thẳng vào thềm bậc, nhiệt độ cảm nhận tụt nhanh chỉ trong vòng một giờ.
Người Đà Lạt ra quảng trường buổi tối thường mặc nhiều lớp: áo giữ nhiệt mỏng, áo len, ngoài cùng là áo gió hoặc áo khoác dày, thêm khăn quàng cổ vào những tháng cuối năm. Khách từ phía nam lên hay chỉ mang một áo khoác mỏng, ngồi chừng nửa tiếng là lạnh run. Trẻ nhỏ và người lớn tuổi cần được mặc ấm hơn nữa, thêm mũ len và tất.
Mùa mưa, mưa ở trung tâm Đà Lạt thường đến vào buổi chiều, có khi kèm dông và gió mạnh. Mặt sân quảng trường không có chỗ trú, các công trình kính không phải nơi trú mưa công cộng, nên khi thấy mây đen kéo về phía hồ, hãy đi về phía các mái hiên bên kia đường từ sớm. Sau mưa, thềm bậc và mặt đá rất trơn; đó cũng là lúc quảng trường đẹp, mặt sân ướt phản chiếu đèn, nhưng đi lại phải chậm.
Câu hỏi thường gặp
Quảng trường Lâm Viên có mất phí vào cửa không?
Khu quảng trường ngoài trời là không gian công cộng, đi lại tự do. Một số hoạt động riêng như khu vui chơi trẻ em, dịch vụ bên trong các công trình hay các sự kiện có bán vé thì tuỳ đơn vị tổ chức. Nên hỏi rõ tại chỗ trước khi dùng dịch vụ, vì các hoạt động này thay đổi theo thời gian.
Tối mấy giờ quảng trường đẹp nhất?
Khoảng nửa tiếng tới một tiếng sau khi mặt trời lặn là lúc trời còn ánh xanh, đèn trên công trình bông dã quỳ đã bật, mặt hồ phản chiếu ánh đèn. Muộn hơn thì đông người và lạnh hơn. Ngày thường đẹp và yên hơn tối cuối tuần, khi thềm bậc gần như kín chỗ ngồi.
Quảng trường có hợp với trẻ nhỏ không?
Có, đây là một trong những chỗ rộng rãi nhất ở trung tâm cho trẻ chạy chơi. Điều cần để ý là thềm bậc sát mép hồ, xe điện cho trẻ chạy giữa đám đông và giao thông trên đường Trần Quốc Toản ngay phía trên. Buổi tối nhiệt độ hạ nhanh, mặc ấm cho trẻ hơn mức bạn nghĩ là cần.
Mùa Festival Hoa thì quảng trường có gì khác?
Trong các kỳ Festival Hoa, quảng trường thường là nơi đặt sân khấu chính hoặc các khu trưng bày hoa, có thể kèm rào chắn và phân luồng giao thông quanh hồ. Lịch, nội dung và phạm vi mỗi kỳ do ban tổ chức công bố. Nếu muốn đi dịp này, đặt chỗ ở sớm và theo dõi thông báo phân luồng.
Từ quảng trường đi bộ tới chợ Đà Lạt mất bao lâu?
Đi theo đường bờ hồ phía tây, người đi bộ bình thường mất khoảng mười lăm tới hai mươi phút, tuỳ việc dừng lại chụp ảnh. Đường gần như bằng phẳng, chỉ đông xe ở đoạn sát khu chợ. Buổi tối nhiều người đi bộ theo lối này để sang chợ đêm, nên khá an toàn và dễ đi.