Với gia đình có trẻ nhỏ và người lớn tuổi, chỗ ở tốt ở Đà Lạt là chỗ xe vào được tận cửa, có thang máy hoặc phòng ở tầng thấp, có sưởi và nước nóng ổn định, gần chỗ ăn uống và không nằm trên đầu dốc gắt. Ở khu trung tâm phường Xuân Hương-Đà Lạt, những yếu tố này quan trọng hơn cảnh đẹp hay sự mới lạ của căn phòng.
Đà Lạt là điểm đến quen thuộc của những chuyến đi ba thế hệ: ông bà muốn trở lại nơi từng đi thời trẻ, bố mẹ muốn cho con thấy đồi thông và hồ nước. Nhưng địa hình đồi dốc, khí hậu lạnh về đêm và cách xây nhà bám sườn đồi khiến những chỗ ở rất hợp với nhóm bạn trẻ lại trở thành thử thách với một người bà đầu gối yếu hay một em bé hai tuổi. Bài này đi qua từng yếu tố cần cân nhắc.
Địa hình trung tâm Đà Lạt nhìn từ đôi chân người già và trẻ nhỏ
Khu chợ Đà Lạt nằm ở chỗ trũng gần hồ Xuân Hương, xung quanh là những con dốc toả lên các phía. Với người trẻ, đi bộ từ khách sạn trên dốc xuống chợ là thú vị; với người bảy mươi tuổi hay người vừa mổ khớp gối, chiều đi lên là một bài kiểm tra sức. Trẻ nhỏ đi được một đoạn rồi đòi bế, bố mẹ vừa bế con vừa xách đồ leo dốc trong không khí loãng sẽ mệt rất nhanh.
Đi xuống dốc cũng không dễ như tưởng. Người lớn tuổi đi xuống dốc gắt dễ bị đau gối, dễ trượt khi đường ướt sau mưa hay có rêu ở bậc thang cũ. Xe đẩy trẻ em gần như không dùng được trên vỉa hè hẹp và dốc của nhiều con đường quanh chợ; nhiều gia đình mang xe đẩy lên rồi để nguyên trong phòng.
Vì vậy câu hỏi đầu tiên khi chọn chỗ ở không phải "phòng có đẹp không" mà là "từ cửa phòng tới chỗ ăn tối gần nhất mất bao nhiêu bước, lên hay xuống dốc". Xem bản đồ chế độ địa hình, xem ảnh đường phố quanh chỗ ở, và hỏi thẳng chủ cơ sở về độ dốc.
Những yếu tố cần kiểm theo thứ tự ưu tiên
Bảng dưới xếp các yếu tố theo mức quan trọng với gia đình có trẻ nhỏ và người lớn tuổi. Yếu tố ở trên không đạt thì nên tìm chỗ khác, dù các yếu tố dưới có tốt tới đâu.
| Ưu tiên | Yếu tố | Câu hỏi nên gửi cơ sở |
|---|---|---|
| Một | Đường vào và cầu thang | Xe ô tô vào tới cửa không? Phòng ở tầng mấy, có thang máy không, còn bao nhiêu bậc phải đi bộ? |
| Hai | Sưởi, nước nóng, phòng tắm | Phòng có máy sưởi, đèn sưởi phòng tắm không? Nước nóng có ổn định vào buổi tối không? |
| Ba | Khoảng cách tới chỗ ăn | Gần nhất có quán ăn, cửa hàng tiện lợi cách bao xa, có phải lên dốc không? |
| Bốn | Bố trí giường và không gian | Có phòng gia đình, giường phụ, cũi cho em bé không? Phòng có đủ chỗ cho xe đẩy, đồ của trẻ không? |
| Năm | An toàn trong phòng | Ban công, cửa sổ có chắn an toàn không? Cầu thang trong phòng có lan can không? Ổ điện có che không? |
| Sáu | Tiện ích phụ | Có bếp nhỏ hoặc chỗ hâm sữa, nấu cháo không? Có máy giặt, chỗ phơi đồ không? |
Những câu hỏi này nên gửi trong một tin nhắn duy nhất trước khi đặt, và lưu lại câu trả lời. Cơ sở trả lời rõ ràng, cụ thể từng ý thường cũng là nơi phục vụ gia đình chu đáo.
Khu nào hợp với gia đình nhiều thế hệ
Không có khu nào hoàn hảo, nhưng có khu hợp hơn tuỳ phương tiện. Nếu gia đình đi ô tô riêng, các con đường phía ga Đà Lạt và các khu biệt thự phía đông, nơi đường rộng hơn, dễ đỗ xe và yên tĩnh, thường dễ chịu hơn khu chợ. Ông bà được nghỉ trưa yên giấc, trẻ có sân để chơi, và cả nhà lên xe đi ăn mà không phải leo dốc.
Nếu không có xe riêng, khu ven hồ Xuân Hương phía có đường bằng, gần quảng trường Lâm Viên, cho phép đi bộ quanh hồ trên lối tương đối phẳng, có ghế đá để nghỉ chân. Tránh những chỗ ở cuối hẻm dốc quanh chợ, trừ khi chắc chắn xe vào được sát cửa.
Khu hồ Tuyền Lâm hợp với gia đình muốn ở yên một chỗ, trẻ chạy nhảy trong khuôn viên rộng, người lớn tuổi ngồi ngắm rừng thông. Đổi lại, mọi chuyến đi ra phố, đi khám nếu cần, đều phải đi xe một quãng. Nếu chọn khu này, hãy chắc là có xe sẵn bất cứ lúc nào.
Dù chọn khu nào, gia đình đông người nên xem kỹ cách bố trí phòng: các phòng liền kề hay rải rác nhiều tầng. Ông bà ở phòng bên cạnh bố mẹ và trẻ thì đêm có việc gì gọi nhau dễ; ở hai đầu một toà nhà dốc thì mỗi lần sang thăm là một lần leo cầu thang.
An toàn cho trẻ nhỏ trong phòng và quanh chỗ ở
Ban công và cửa sổ. Nhiều phòng ở Đà Lạt có ban công nhìn ra đồi, lan can bằng gỗ hoặc sắt có khoảng hở. Trẻ nhỏ có thể trèo hoặc chui qua. Hỏi trước, khi nhận phòng kiểm lại, và luôn khoá cửa ban công khi không có người lớn bên cạnh.
Cầu thang trong nhà gỗ, gác lửng. Phòng kiểu gác lửng, cầu thang gỗ dốc rất được ưa chuộng ở homestay. Với trẻ chập chững hay người lớn tuổi đi đêm, đây là chỗ dễ ngã. Ưu tiên phòng một mặt sàn.
Máy sưởi và ấm siêu tốc. Đặt máy sưởi xa tầm tay trẻ, không để dây điện vắt ngang lối đi. Ấm đun nước trong phòng đặt trên cao, xa mép bàn.
Hồ nước, hồ cá, bể bơi. Một số chỗ ở có hồ cá cảnh, hồ nước trang trí trong vườn hoặc bể bơi. Trẻ nhỏ không bao giờ được ở gần những chỗ này một mình, kể cả vài phút.
Đường trước cửa. Nhiều chỗ ở mở cửa ra thẳng con dốc có xe chạy. Trẻ chạy ra cửa là ra lòng đường. Nhắc trẻ và giữ cửa đóng.
Người lớn tuổi: những điều nhỏ làm nên khác biệt
Người lớn tuổi thường dậy sớm, đi vệ sinh đêm nhiều lần, cần đèn ngủ và lối đi không vướng. Phòng có nhà vệ sinh riêng, sát giường, sàn không trơn và có tay vịn là lựa chọn tốt. Phòng tắm có bồn tắm sâu, phải bước qua thành cao thì bất tiện và dễ trượt; vòi sen đứng với sàn chống trơn an toàn hơn.
Đệm quá mềm hay quá cứng đều có thể làm người già đau lưng sau vài đêm. Nếu ông bà có yêu cầu đặc biệt, như thêm gối, đệm mỏng, chăn nhẹ, hãy nói trước. Nhiều cơ sở sẵn lòng đáp ứng nếu biết sớm.
Bữa sáng sớm và nước nóng uống được trong phòng là điều nhỏ mà ông bà rất quý. Ở Đà Lạt lạnh, một ly trà nóng lúc năm giờ sáng trước khi cả nhà dậy làm buổi sáng của người già dễ chịu hơn nhiều. Hỏi xem phòng có ấm đun nước, có trà không.
Khi có người ốm: chuẩn bị trước khi cần
Thay đổi độ cao, nhiệt độ và giờ giấc có thể làm trẻ nhỏ bị cảm, sổ mũi; người lớn tuổi có thể mệt, khó ngủ, huyết áp dao động. Phần lớn chỉ cần nghỉ ngơi, giữ ấm. Nhưng nên biết trước nơi khám bệnh gần nhất. Khu trung tâm Đà Lạt có bệnh viện tuyến tỉnh và các phòng khám, nhà thuốc; tra vị trí trên bản đồ ngay khi nhận phòng, lưu lại để khỏi tìm vội trong đêm.
Mang theo đầy đủ thuốc đang dùng hằng ngày của ông bà, sổ khám bệnh hoặc đơn thuốc gần nhất, thẻ bảo hiểm y tế. Với trẻ nhỏ, mang theo những thứ quen dùng như nhiệt kế, khăn, đồ giữ ấm. Bài này không thay lời khuyên y tế; người có bệnh tim mạch, hô hấp nên hỏi bác sĩ của mình trước chuyến đi lên vùng cao.
Khi có dấu hiệu bất thường như sốt cao kéo dài ở trẻ, khó thở, đau ngực, lú lẫn ở người già, đừng chờ qua đêm. Báo lễ tân hoặc chủ nhà, nhờ gọi xe và đưa tới cơ sở y tế ngay. Cơ sở lưu trú ở Đà Lạt quen với những tình huống này và thường biết đường ngắn nhất.
Ăn uống của ông bà và trẻ nhỏ: chỗ ở có bếp hay gần chợ
Một trong những lý do gia đình nhiều thế hệ hay chọn nhà có bếp là chuyện ăn uống. Trẻ nhỏ cần cháo, súp, sữa đúng giờ; người lớn tuổi có thể ăn kiêng mặn, kiêng đường, cần món mềm. Quán ăn quanh chợ Đà Lạt phong phú nhưng phần lớn phục vụ khẩu vị chung, giờ ăn tối lại đông, phải chờ lâu, trẻ đói dễ quấy.
Chỗ ở có bếp nhỏ hoặc ít nhất có lò vi sóng, ấm đun nước, tủ lạnh giúp gia đình chủ động: buổi sáng ghé chợ Đà Lạt mua rau, trái cây, thịt cá tươi, nấu một nồi cháo cho trẻ, luộc rau cho ông bà. Rau củ Đà Lạt tươi và đa dạng, đi chợ sớm cũng là một trải nghiệm vui với trẻ.
Nếu chỗ ở không có bếp, hãy chọn nơi gần quán ăn có không gian rộng, có ghế cho trẻ, không phải leo nhiều bậc. Hỏi chủ cơ sở có nhận hâm nóng đồ ăn, pha sữa cho trẻ không; nhiều homestay có chủ ở cùng sẵn lòng giúp những việc nhỏ này.
Đi lại trong ngày: lịch nhẹ hơn, nghỉ trưa thật sự
Lịch trình là phần gắn chặt với chỗ ở mà gia đình hay xem nhẹ. Người trẻ có thể đi từ sáng tới tối; ông bà và trẻ nhỏ thì cần nghỉ trưa, cần về phòng thay đồ khi trời trở lạnh hay đổ mưa chiều. Chỗ ở gần những nơi định đi giúp lịch trình có những khoảng về nghỉ giữa chừng mà không mất cả buổi trên xe.
Một nhịp dễ chịu cho chuyến đi ba thế hệ ở trung tâm Đà Lạt: buổi sáng đi bộ ven hồ Xuân Hương hoặc đi chợ, trưa về ăn và nghỉ, chiều đi một điểm gần bằng xe, tối ăn sớm rồi về phòng trước khi sương xuống lạnh. Mỗi ngày chỉ một hai điểm chính. Ông bà vui hơn khi không bị kéo đi liên tục, trẻ ít quấy hơn khi được ngủ đủ.
Nếu phải đi xa như lên khu hồ Tuyền Lâm hay xuống thác Datanla, hãy đi vào buổi sáng khi trời khô và ấm, về trước giờ mưa chiều của mùa mưa. Mang theo áo ấm cho cả nhà dù trời đang nắng, vì thời tiết Đà Lạt đổi nhanh hơn người đồng bằng quen.
Câu hỏi thường gặp
Đi Đà Lạt với em bé dưới một tuổi có ổn không?
Được, nhiều gia đình vẫn đi. Cần chọn chỗ ở kín gió, có sưởi an toàn, nước nóng ổn định, gần nơi ăn uống và cơ sở y tế. Mặc cho bé nhiều lớp mỏng, tránh ra ngoài vào sáng sớm sương lạnh và tối muộn. Nếu bé có bệnh lý, hỏi bác sĩ trước khi đi.
Khách sạn ở trung tâm Đà Lạt có thang máy không?
Các khách sạn nhiều tầng xây mới thường có thang máy, nhưng nhiều khách sạn mini, homestay, biệt thự cũ thì không. Có nơi có thang máy nhưng vẫn phải đi vài bậc từ đường vào sảnh. Hỏi rõ trước khi đặt nếu có người đi lại khó khăn.
Ông bà đầu gối yếu thì nên ở khu nào ở Đà Lạt?
Ưu tiên chỗ ở xe vào sát cửa, phòng tầng thấp hoặc có thang máy, gần đoạn đường bằng ven hồ Xuân Hương. Nếu có ô tô riêng, các khu đường rộng phía ga và khu biệt thự dễ chịu hơn khu dốc quanh chợ.
Có nên thuê nhà nguyên căn khi đi ba thế hệ?
Nên nếu căn nhà có phòng ngủ tầng trệt cho ông bà, bếp để nấu món hợp khẩu vị người già, trẻ nhỏ, và xe vào được tận cửa. Không nên nếu căn nhà nhiều tầng, cầu thang dốc, ở cuối hẻm, hoặc chủ nhà ở xa không hỗ trợ nhanh khi có sự cố.
Mang xe đẩy em bé lên Đà Lạt có dùng được không?
Dùng được ở lối đi bộ quanh hồ Xuân Hương, quảng trường Lâm Viên và trong khuôn viên một số khu nghỉ. Ở các con dốc quanh chợ và vỉa hè hẹp thì rất khó. Địu em bé thường tiện hơn cho việc đi phố.
Nên đi Đà Lạt mùa nào khi có trẻ nhỏ và người già?
Khoảng tháng hai tới tháng tư thường dễ chịu: khô, ít mưa, đêm bớt lạnh hơn tháng mười hai và tháng một. Tránh cao điểm Tết và 30/4 để không phải chịu kẹt xe và đông đúc, vốn mệt nhất với trẻ nhỏ và người lớn tuổi.