Ở Đà Lạt có bốn đợt khách dồn rõ nhất trong năm: Tết Nguyên đán, kỳ nghỉ 30/4 – 1/5, hè từ khoảng tháng sáu tới tháng tám, và những tuần có Festival Hoa hay lễ lớn cuối năm. Với Tết và 30/4, nên chốt chỗ ở khu trung tâm từ một đến hai tháng trước; hè và cuối tuần thường thì vài tuần là đủ. Đặt muộn vẫn có phòng, nhưng ít lựa chọn và nhiều điều kiện khắt khe hơn.
Bài này nói về phía người đặt phòng: vì sao giá và điều kiện thay đổi theo mùa, nên đặt thế nào để giữ được quyền huỷ, cọc bao nhiêu là hợp lý, và nếu tới nơi mà khu chợ, khu ven hồ Xuân Hương đã kín thì xoay xở ra sao. Bài không nêu giá phòng cụ thể vì giá thay đổi theo từng năm, từng cơ sở và từng ngày.
Lịch các đợt đông khách trong năm
Tết Nguyên đán. Từ khoảng mùng một tới mùng năm Tết là thời điểm đông nhất năm. Người từ Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh miền Tây lên đón Tết lạnh, ngắm mai anh đào nở quanh hồ Xuân Hương. Những ngày cận Tết lại thường vắng hơn vì mọi người còn ở nhà; nếu linh hoạt, đi trước Tết vài ngày dễ chịu hơn nhiều.
Kỳ nghỉ 30/4 – 1/5. Đây là đợt đông thứ hai, thường kéo dài ba bốn ngày, có năm dài hơn nếu nghỉ bù. Đường lên Đà Lạt kẹt, khu trung tâm kín phòng, quanh chợ đêm chật người tới khuya. Đặt sớm nhất có thể.
Hè, khoảng tháng sáu tới tháng tám. Mùa của gia đình có con nhỏ nghỉ học. Đông đều vào cuối tuần, ngày thường dễ thở hơn. Đây cũng là mùa mưa nên chiều thường có mưa; phòng ở gần chỗ ăn uống được đặt hết trước.
Mùa hoa và các sự kiện cuối năm. Từ tháng mười một, dã quỳ nở ven đường và đồi; tháng mười hai thường có những sự kiện lớn của tỉnh, trong đó có Festival Hoa Đà Lạt vào những năm tổ chức. Lịch sự kiện được công bố từng năm, nên theo dõi thông báo chính thức thay vì đoán.
Kỳ nghỉ 2/9 và các cuối tuần dài. Đông vừa phải, thường kín vào hai ngày chính. Cuối tuần dài vì nghỉ bù cũng làm phòng khu trung tâm hết nhanh.
Vì sao giá và điều kiện đổi theo mùa
Cơ sở lưu trú ở Đà Lạt có lượng khách chênh lệch rất lớn giữa các mùa. Ngày thường giữa mùa mưa có những khách sạn chỉ kín một phần nhỏ, trong khi mùng hai Tết hay ngày 30/4 thì khách hỏi phòng gấp mấy lần số phòng có. Vì vậy cơ sở đặt giá theo ngày và kèm điều kiện chặt hơn vào cao điểm: cọc nhiều hơn, không hoàn cọc khi huỷ, bắt ở tối thiểu hai ba đêm, giờ nhận phòng cứng.
Điều này không có nghĩa là bị "chặt chém" mỗi khi giá tăng. Giá cao điểm được công bố trước, áp dụng như nhau cho mọi khách, là chuyện bình thường của thị trường. Điều đáng ngờ là giá được báo khác nhau tuỳ người hỏi, bị tăng sau khi đã xác nhận, hay bị thu thêm những khoản không được nói trước. Phần quyền lợi của khách khi gặp những chuyện này được viết riêng trong chuyên mục.
Hiểu cơ chế này giúp bạn quyết định: nếu lịch cố định vào ngày cao điểm thì chấp nhận đặt sớm với điều kiện chặt; nếu linh hoạt thì dời sang ngày thường trước hoặc sau cao điểm vài ngày, vừa dễ có phòng đẹp vừa đỡ kẹt xe, và Đà Lạt cũng dễ chịu hơn khi không quá đông.
Nên đặt trước bao lâu
Bảng dưới là khoảng thời gian tham khảo cho khu trung tâm, dựa trên kinh nghiệm chung, không phải quy định. Nhóm đông, cần phòng gia đình hoặc nhà nguyên căn thì nên đặt sớm hơn mức trong bảng.
| Thời điểm | Đặt trước | Điều kiện thường gặp |
|---|---|---|
| Mùng một tới mùng năm Tết | Một đến hai tháng, nhà nguyên căn còn sớm hơn | Cọc cao, thường không hoàn, có thể bắt ở tối thiểu nhiều đêm |
| Kỳ nghỉ 30/4 – 1/5 | Một đến hai tháng | Cọc cao, huỷ sát ngày mất cọc |
| Cuối tuần mùa hè | Hai đến bốn tuần | Cọc một phần, huỷ trước vài ngày có thể được hoàn |
| Tuần có sự kiện lớn cuối năm | Ngay khi lịch được công bố | Tuỳ cơ sở, khu gần nơi tổ chức hết trước |
| Ngày thường mùa mưa | Vài ngày, có khi đặt trong ngày vẫn được | Linh hoạt, nhiều nơi không cần cọc |
Đặt quá sớm cũng có rủi ro: lịch cá nhân thay đổi, cơ sở đổi chủ hay ngừng hoạt động mà không báo. Với các đặt phòng cách ngày đi trên hai tháng, nên nhắn xác nhận lại với cơ sở khoảng một tuần trước khi đi.
Đặt phòng cao điểm sao cho giữ được quyền của mình
Vào cao điểm, khách dễ vội vàng chuyển cọc cho chỗ đầu tiên còn phòng. Làm theo các bước sau giúp tránh mất tiền oan:
- So sánh ít nhất hai ba chỗ trong cùng khu, đọc kỹ điều kiện huỷ của từng chỗ chứ không chỉ nhìn giá.
- Ưu tiên đặt qua kênh có xác nhận bằng văn bản: trang đặt phòng có lịch sử giao dịch, hoặc nhắn tin với cơ sở và giữ lại toàn bộ tin nhắn.
- Yêu cầu xác nhận ghi rõ: ngày nhận, ngày trả, loại phòng, số người, tổng tiền, tiền cọc, điều kiện huỷ và các khoản phụ thu nếu có.
- Chuyển cọc vào tài khoản đứng tên đúng cơ sở hoặc người đại diện đã xác minh, không chuyển cho tài khoản cá nhân lạ chỉ vì được báo "còn một phòng cuối".
- Lưu biên lai chuyển khoản và ảnh chụp trang đặt phòng tại thời điểm đặt, phòng khi mô tả bị sửa sau đó.
- Một tuần trước ngày đi, nhắn xác nhận lại; ngày đi, báo giờ dự kiến tới, nhất là khi đến sau tám chín giờ tối.
Chuyên mục này có bài riêng về các kiểu lừa đảo đặt phòng hay gặp ở Đà Lạt vào mùa đông khách, nên đọc trước khi chuyển bất kỳ khoản cọc nào.
Tới nơi mà khu trung tâm đã kín phòng
Tình huống này xảy ra mỗi dịp Tết và 30/4: khách lên Đà Lạt không đặt trước, tới tối mới đi tìm phòng và thấy khu chợ, khu ven hồ đã kín. Điều đầu tiên là đừng đi lòng vòng trên xe quanh chợ trong giờ kẹt nhất. Dừng ở chỗ an toàn, mở các ứng dụng đặt phòng và lọc theo bán kính rộng hơn: khu phía ga, các con đường phía đông, khu Tuyền Lâm, thậm chí các phường lân cận.
Thứ hai là cẩn thận với người mời phòng trên đường. Không phải ai mời phòng cũng có ý xấu, nhưng vào đêm cao điểm có những chỗ ở tạm, không đăng ký, giá báo một đằng thu một nẻo. Nếu buộc phải nhận, hãy xem phòng trước, hỏi rõ giá trọn đêm, có hoá đơn hay biên nhận không, và yêu cầu ghi nhận giấy tờ như mọi cơ sở hợp pháp.
Thêm một cách ít người nghĩ tới: gọi lại chính những chỗ đã báo hết phòng vào khoảng chín mười giờ tối. Vào cao điểm, luôn có một vài khách đặt trước nhưng không tới, hoặc huỷ vào phút chót vì kẹt xe trên đèo. Cơ sở thường ưu tiên người hỏi trực tiếp lúc đó. Cũng có thể hỏi lễ tân một khách sạn đã kín xem họ có quen chỗ nào gần còn phòng; người làm lưu trú trong khu chợ biết nhau khá rõ và nhiều khi giới thiệu được chỗ ở đàng hoàng.
Thứ ba, nếu đi cùng trẻ nhỏ hay người lớn tuổi, đừng cố tìm phòng tới khuya ở Đà Lạt lạnh. Một chỗ ở xa trung tâm nhưng ấm và an toàn tốt hơn nhiều so với ngồi chờ trên xe. Lần sau, kinh nghiệm này đáng giá bằng mọi lời khuyên: vào Tết và 30/4, Đà Lạt không phải nơi để "lên rồi tính".
Mùa thấp điểm: những ngày đáng đi mà ít người chọn
Ngược với cao điểm là những tuần vắng khách: giữa mùa mưa khoảng tháng chín, tháng mười, và những ngày thường sau rằm tháng giêng khi khách Tết đã về. Lúc này phòng dư, điều kiện huỷ linh hoạt, nhiều cơ sở sẵn sàng cho nhận phòng sớm, trả phòng muộn. Khu chợ và vòng hồ Xuân Hương thưa người, đi bộ dễ chịu, quán xá phục vụ chậm rãi hơn.
Cái giá phải trả là thời tiết. Tháng chín, tháng mười mưa nhiều, có ngày mưa từ trưa tới tối, sương mù dày buổi sáng. Nhưng với người muốn nghỉ ngơi thật, đọc sách, ngồi quán cà phê nhìn mưa, đây lại là những ngày đúng chất Đà Lạt nhất. Chỉ cần chọn chỗ ở gần nơi ăn uống, có chỗ phơi đồ trong nhà và mang đủ áo mưa, giày chống trượt.
Một gợi ý thực tế: nếu công việc cho phép, chọn đi từ chiều chủ nhật tới thứ năm. Giữa tuần là lúc cả thành phố thở chậm, người làm du lịch có thời gian trò chuyện, và bạn thấy được một Đà Lạt bình thường, không phải Đà Lạt của những bức ảnh cuối tuần.
Nhận phòng, trả phòng và gửi hành lý vào ngày cao điểm
Ngày cao điểm, giờ nhận phòng thường rơi vào đầu giờ chiều và giờ trả phòng vào buổi trưa, nhiều cơ sở giữ đúng giờ vì phòng vừa trống là có khách mới. Nếu bạn tới Đà Lạt từ sáng sớm sau chuyến xe đêm, đừng trông chờ được vào phòng ngay. Hỏi trước xem cơ sở có nhận gửi hành lý không, có chỗ ngồi chờ, nhà vệ sinh để thay đồ không. Phần lớn khách sạn và homestay có người trực đều nhận giữ hành lý miễn phí trong ngày.
Ngày về cũng vậy. Xe khách đi Thành phố Hồ Chí Minh thường có chuyến chiều và chuyến đêm, nên khách trả phòng buổi trưa có nửa ngày phải xoay xở. Gửi lại vali ở chỗ ở, đi chợ mua đặc sản, ăn tối rồi quay lại lấy đồ là cách nhiều người làm. Nếu cần trả phòng muộn, hỏi từ lúc đặt chứ đừng đợi sáng hôm đó, vì ngày cao điểm gần như không cơ sở nào cho trả muộn nếu phòng đã có khách kế tiếp.
Một chi tiết nhỏ mà hữu ích: khi gửi hành lý, chụp ảnh vali, xin số hay thẻ gửi đồ nếu có, và mang theo người các thứ giá trị như giấy tờ, máy tính, tiền mặt. Khu sảnh khách sạn ngày cao điểm đông người ra vào, sơ suất rất dễ xảy ra.
Câu hỏi thường gặp
Tết đi Đà Lạt mà chưa đặt phòng thì còn kịp không?
Vẫn có thể tìm được nếu chịu ở xa trung tâm hoặc chấp nhận điều kiện kém hơn, nhưng khu chợ và ven hồ Xuân Hương thường kín từ nhiều tuần trước. Nếu chưa đặt, nên dời ngày đi sang trước Tết hoặc sau mùng năm để dễ có chỗ ở tốt và đỡ kẹt xe.
Đặt cọc bao nhiêu là hợp lý khi đặt phòng cao điểm?
Không có mức chung. Nhiều cơ sở yêu cầu cọc một phần hoặc toàn bộ tiền phòng vào cao điểm. Điều quan trọng là mức cọc và điều kiện hoàn cọc được ghi rõ trong xác nhận, tiền chuyển vào tài khoản đúng của cơ sở, và bạn giữ biên lai.
Huỷ phòng cao điểm có lấy lại cọc được không?
Tuỳ điều kiện đã thoả thuận lúc đặt. Nhiều đặt phòng cao điểm ghi rõ không hoàn cọc, khi đó việc lấy lại phụ thuộc thiện chí của cơ sở. Nếu lịch còn bấp bênh, nên chọn loại phòng cho huỷ miễn phí đến một ngày nhất định dù giá cao hơn một chút.
Mùa nào đi Đà Lạt vắng mà vẫn dễ chịu?
Những ngày thường sau Tết, khoảng tháng hai tháng ba, thời tiết khô ráo, nắng nhẹ, hoa còn nở ở vài nơi và khách đã thưa. Tháng chín tháng mười vắng hơn nữa nhưng mưa nhiều. Ngày giữa tuần quanh năm đều dễ chịu hơn cuối tuần.
Có nên đặt phòng qua người quen giới thiệu trên mạng xã hội không?
Có thể, nhưng vẫn phải kiểm như với người lạ: xin xác nhận bằng văn bản, kiểm tên tài khoản nhận tiền khớp với cơ sở, tìm cơ sở trên bản đồ và các trang đặt phòng. Vào mùa đông khách, lừa đảo qua trang mạo danh và tài khoản "người quen" tăng rõ.
Đến Đà Lạt lúc nửa đêm có nhận phòng được không?
Khách sạn có lễ tân trực đêm thì được. Homestay và nhà nguyên căn thường cần báo trước để chủ chờ hoặc gửi mã khoá. Hãy báo giờ dự kiến tới ngay khi đặt và nhắn lại khi xe sắp tới nơi, tránh cảnh đứng trước cổng khoá trong đêm lạnh.