Lịch mùa hoa Đà Lạt: mai anh đào, dã quỳ, phượng tím nở tháng nào quanh trung tâm

Quanh trung tâm Đà Lạt, ba mùa hoa tự nhiên dễ thấy nhất là mai anh đào nở hồng khoảng từ cuối tháng 12 đến tháng 2, quanh dịp Tết; dã quỳ vàng rực ven đường và triền đồi khoảng tháng 10 đến tháng 12, cuối mùa mưa; và phượng tím trên một số tuyến phố khoảng tháng 3 đến tháng 5. Thời điểm nở xê dịch từng năm theo thời tiết, có năm sớm, có năm muộn vài tuần.

Ngoài ba loài này còn có cỏ hồng trên đồi cuối năm, hoa sim, các loài hoa dại ven rừng thông, và những vườn cẩm tú cầu, hồng, cúc trong khuôn viên nhà. Bài này là lịch hoa cảnh quan, tức những loài hoa mọc ngoài trời, gắn với đường phố, đồi núi quanh khu hồ Xuân Hương. Chuyện nghề trồng hoa thương phẩm và các lễ hội hoa thuộc các chuyên mục khác của trang.

Lịch hoa tự nhiên quanh trung tâm Đà Lạt

Bảng dưới gom các loài hoa cảnh quan dễ gặp, kèm thời gian nở thường thấy. Đây là khung thời gian gần đúng, nên hỏi người địa phương hoặc theo dõi thông tin cập nhật trước khi đi:

Điểm chung của các mùa hoa là gắn với chuyển mùa: dã quỳ và cỏ hồng báo hiệu mùa mưa sắp hết, mai anh đào nở giữa mùa khô lạnh, phượng tím nở khi mùa khô sắp chuyển sang mưa. Người Đà Lạt nhìn hoa mà biết mùa.

Mai anh đào: mùa hoa quanh Tết

Mai anh đào là loài cây thân gỗ thuộc họ hoa hồng, mọc tự nhiên ở vùng núi cao và được trồng nhiều ở Đà Lạt. Đến mùa khô, cây rụng gần hết lá, rồi hoa nở dày trên những cành trơ, màu từ hồng phấn tới hồng đậm tuỳ cây. Một cây mai anh đào nở rộ đứng cạnh hàng thông xanh và mặt hồ là cảnh rất đặc trưng của Đà Lạt vào dịp Tết.

Quanh hồ Xuân Hương có nhiều cây mai anh đào được trồng dọc bờ hồ, nên đây là nơi dễ ngắm nhất ở trung tâm. Những năm gần đây, chính quyền địa phương có lúc tổ chức các hoạt động văn hoá gắn với mùa mai anh đào quanh khu hồ. Ngoài ra, nhiều con dốc, khuôn viên công sở, trường học và vườn nhà ở trung tâm cũng có những cây mai anh đào lâu năm.

Thời điểm nở của mai anh đào phụ thuộc vào nhiệt độ và độ ẩm của từng năm. Năm lạnh sớm, hoa có thể nở từ cuối tháng 12; năm ấm, hoa nở muộn hơn và có khi nở rải rác, không đồng loạt. Hoa thường nở rộ trong khoảng một đến hai tuần ở mỗi cây, rồi rụng dần. Vì vậy người muốn ngắm mai anh đào nên theo dõi thông tin cập nhật từ người địa phương thay vì chỉ dựa vào lịch.

Dã quỳ: màu vàng cuối mùa mưa

Dã quỳ, còn gọi là cúc quỳ, là loài cây bụi thân thảo cao, hoa vàng rực có hình dáng như hoa hướng dương nhỏ. Cây mọc rất khoẻ, ưa nắng, thường mọc thành từng dải dài ven đường, ven rừng thông, trên các triền đồi trống. Khoảng cuối tháng 10 đến tháng 12, khi những cơn mưa cuối mùa thưa dần, dã quỳ nở đồng loạt, nhuộm vàng nhiều con đường dẫn vào và quanh Đà Lạt.

Ở trung tâm, dã quỳ ít hơn vì phố xá đông, nhưng chỉ cần đi ra các tuyến đường rìa thành phố hay đường đèo, bạn sẽ thấy cả những triền đồi vàng. Trong những năm gần đây, dã quỳ được nhiều người xem là biểu tượng của mùa đông Tây Nguyên. Mùa dã quỳ cũng thường trùng với thời điểm các hoạt động văn hoá, du lịch cuối năm của Đà Lạt bắt đầu.

Cần nói thêm, dã quỳ là loài có nguồn gốc ngoại lai, mọc lan rất nhanh và có thể lấn át cây bản địa ở một số nơi. Các nhà sinh thái học xem đây là loài cần theo dõi. Với người ngắm hoa, điều này không ảnh hưởng tới vẻ đẹp, nhưng giải thích vì sao dã quỳ mọc tràn lan khắp nơi như vậy.

Người muốn mang dã quỳ về trồng trong vườn nhà nên cân nhắc, vì cây lan rất nhanh bằng hạt và thân, dễ chiếm chỗ của cây khác. Nếu chỉ muốn có màu vàng cuối năm, ngắm dã quỳ ở ven đường, ven rừng là đủ; hoa cắt cành cũng nhanh héo, không hợp để cắm lâu trong nhà.

Phượng tím và những loài hoa mùa chuyển

Phượng tím là loài cây thân gỗ có nguồn gốc từ Nam Mỹ, được trồng ở Đà Lạt từ khá lâu. Khoảng tháng 3 đến tháng 5, khi mùa khô sắp chuyển sang mưa, phượng tím nở thành những chùm hoa tím nhạt trên tán cây cao, rụng xuống phủ tím mặt đường bên dưới. Ở Đà Lạt, phượng tím không nhiều bằng thông hay mai anh đào, mà rải rác ở một số tuyến phố, khuôn viên trường học và công sở.

Thời gian này cũng là lúc một số loài hoa khác nở. Hoa sim tím mọc ven rừng thông và trên đồi trống. Trong vườn nhà, cẩm tú cầu bắt đầu ra những chùm hoa lớn. Những cơn mưa đầu mùa làm cây cối xanh lại sau mùa khô, cảnh quan trung tâm thay áo mới. Với người sống ở đây, đây là quãng chuyển tiếp nhẹ nhàng giữa hai mùa.

Cỏ hồng là một hiện tượng khác, nở vào cuối năm cùng thời điểm dã quỳ. Đây là loài cỏ dại có bông màu hồng, khi nở rộ phủ cả triền đồi một màu hồng nhạt, đổi sắc theo ánh nắng. Những đồi cỏ hồng đẹp phần lớn nằm ở rìa thành phố, trên các đồi trống ít bị xây dựng; ở trung tâm chỉ thấy rải rác ở những khoảng đất bỏ trống.

Vì sao hoa nở sớm, muộn khác nhau giữa các năm

Nhiệt độ quyết định nhiều nhất. Nhiều loài cây cần một giai đoạn lạnh và khô nhất định để chuyển sang ra hoa. Năm nào lạnh đến sớm và đều, mai anh đào nở sớm và đồng loạt hơn; năm ấm, hoa nở muộn và lác đác.

Mưa cuối mùa ảnh hưởng tới dã quỳ. Dã quỳ nở mạnh khi mưa thưa dần mà đất vẫn còn ẩm. Năm mưa kéo dài, hoa nở muộn; năm mưa dứt sớm, hoa có thể nở sớm nhưng nhanh tàn.

Vị trí cây cũng khác nhau. Cùng một loài, cây ở chỗ nắng, thoáng gió thường nở sớm hơn cây ở chỗ khuất, gần hồ hay trong thung lũng ẩm. Vì vậy cùng một thời điểm, có chỗ hoa đã rộ, có chỗ vẫn còn nụ.

Cây già và cây non khác nhau. Cây mai anh đào lâu năm thường cho hoa dày và ổn định hơn cây mới trồng. Cây bị chặt tỉa mạnh hay bị tổn thương có thể ít hoa trong vài năm.

Biến đổi khí hậu. Một số người theo dõi lâu năm nhận thấy thời điểm hoa nở thay đổi so với trước. Đây là quan sát đáng chú ý nhưng cần số liệu theo dõi dài hạn mới đánh giá được chắc chắn.

Ngắm hoa có trách nhiệm

Mỗi mùa hoa, lượng người đổ về khu hồ Xuân Hương và các tuyến đường có hoa tăng mạnh. Đi kèm là những hình ảnh không đẹp: người trèo lên cây, bẻ cành để chụp ảnh, giẫm nát thảm cỏ, xả rác dưới gốc cây. Mai anh đào có cành giòn, dễ gãy; một cành bị bẻ là mất hoa của những năm sau. Dã quỳ và cỏ hồng trên đồi cũng bị giẫm nát khi người chụp ảnh tràn vào.

Cách ngắm hoa có trách nhiệm rất đơn giản: đứng dưới đất chụp, không trèo, không bẻ, không rung cây cho hoa rụng; đi trên lối có sẵn; mang rác ra khỏi chỗ ngắm. Với đồi cỏ hồng hay dã quỳ nằm trên đất của người dân, cần xin phép chủ đất trước khi vào, và tôn trọng nếu họ không cho phép hoặc thu phí giữ vườn.

Người làm du lịch, cho thuê trang phục chụp ảnh, dẫn khách đi ngắm hoa có thể góp phần lớn bằng cách nhắc khách những điều này ngay từ đầu. Một mùa hoa được giữ gìn là một mùa khách quay lại vào năm sau. Ngược lại, những hàng mai anh đào bị bẻ trụi cành sẽ làm xấu hình ảnh của chính khu vực mình đang làm ăn.

Hoa trong nhịp sống của khu trung tâm

Với người sống ở trung tâm Đà Lạt, hoa không chỉ là cảnh để ngắm mà còn là một phần nhịp sống. Nhiều gia đình trồng hoa trước cửa, trên ban công, trong những khoảnh sân nhỏ; các biệt thự cũ thường có vườn hoa được chăm qua nhiều thế hệ. Đi dạo những con dốc quanh hồ, bạn sẽ thấy hàng rào phủ hoa leo, những chậu cẩm tú cầu, hồng, cúc đặt bên bậc thềm.

Chợ Đà Lạt và các tiệm hoa quanh khu chợ bán hoa quanh năm, phần lớn là hoa trồng trong nhà kính ở các vùng chuyên canh quanh thành phố. Đó là chuyện của ngành hoa thương phẩm, khác với những mùa hoa cảnh quan nói trong bài này. Nhưng hai thứ bổ sung cho nhau: hoa cảnh quan tạo không khí cho thành phố, hoa thương phẩm tạo sinh kế cho hàng nghìn gia đình.

Festival Hoa Đà Lạt, sự kiện văn hoá lớn được tổ chức định kỳ, thường đưa hoa ra khắp khu hồ Xuân Hương và quảng trường trung tâm. Chi tiết về festival có ở chuyên mục văn hoá của trang. Ở đây chỉ nhắc rằng trong những dịp như vậy, cảnh quan quanh hồ thay đổi nhiều, giao thông được phân luồng, người sống và kinh doanh quanh hồ nên theo dõi thông báo của chính quyền.

Câu hỏi thường gặp

Mai anh đào ở Đà Lạt nở tháng mấy?

Mai anh đào thường nở khoảng từ cuối tháng 12 đến tháng 2, quanh dịp Tết Nguyên đán. Thời điểm cụ thể xê dịch theo thời tiết từng năm: năm lạnh sớm thì nở sớm và đồng loạt, năm ấm thì nở muộn và rải rác. Mỗi cây thường rộ khoảng một đến hai tuần.

Ngắm mai anh đào ở trung tâm Đà Lạt thì đến đâu?

Quanh hồ Xuân Hương có nhiều cây mai anh đào trồng dọc bờ, là nơi dễ ngắm nhất ở trung tâm. Ngoài ra nhiều con dốc, khuôn viên công sở, trường học và vườn nhà quanh trung tâm cũng có cây lâu năm. Nên hỏi người địa phương xem chỗ nào đang rộ.

Dã quỳ nở vào mùa nào?

Dã quỳ thường nở khoảng từ cuối tháng 10 đến tháng 12, khi mùa mưa sắp hết. Hoa vàng rực mọc thành dải ven đường, ven rừng thông và trên các triền đồi quanh Đà Lạt. Ở trung tâm ít hơn, ra các tuyến đường rìa thành phố sẽ thấy nhiều.

Phượng tím ở Đà Lạt nở khi nào?

Phượng tím thường nở khoảng tháng 3 đến tháng 5, lúc mùa khô sắp chuyển sang mưa. Ở Đà Lạt, phượng tím không nhiều, mọc rải rác ở một số tuyến phố, khuôn viên trường học và công sở. Hoa tím nhạt thành chùm trên tán cao, rụng phủ tím mặt đường.

Đồi cỏ hồng ở Đà Lạt có trong khu trung tâm không?

Những đồi cỏ hồng đẹp phần lớn nằm ở rìa thành phố, trên các đồi trống ít bị xây dựng, không phải trong khu trung tâm quanh hồ Xuân Hương. Cỏ hồng nở khoảng cuối năm. Nhiều đồi nằm trên đất của người dân, nên xin phép trước khi vào.

Chụp ảnh với hoa ở Đà Lạt cần lưu ý gì?

Không trèo lên cây, không bẻ cành, không rung cây cho hoa rụng, không giẫm vào thảm cỏ và luống hoa, mang rác về. Cành mai anh đào giòn, bẻ một cành là mất hoa nhiều năm sau. Với đồi hoa trên đất tư, nên xin phép chủ đất.